رهایی از سبک‌های مقابله‌ای ناسازگار

اغلب ذهنیّت‌هایی داریم که قرار بوده است به ما کمک کنند، امّا درواقع، همه‌ چیز را بدتر می‌کنند.

• «چه مرگم است؟!»
• «چرا این‌قدر تنبل هستم؟ من بدترین آدم روی زمین هستم!»
• «نباید چیزهایی که در ذهنم می‌گذرد را بر زبان بیاورم. همین که یک نفر مرا پذیرفته، از خوش‌شانسی من است.»
• «هیچ‌وقت توجّهی را که انتظار دارم، از همسرم دریافت نمی‌کنم، امّا اگر چیزی هم به او بگویم فایده‌ای ندارد. باید با همین وضع کنار بیایم.»

اگر شما نیز با چنین گفت‌وگوهای خودتخریب‌گری دست‌وپنجه نرم می‌کنید، مانعی برای پیشرفت خودتان می‌شوید. در نظر داشته باشید که هر یک از ما ذهنیّت‌های منحصر به فردی داریم. این ذهنیّت‌ها با صدایی قدرتمند با ما صحبت می‌کنند و در راه رسیدن به اهداف‌مان با ما می‌جنگند. گاهی‌اوقات ممکن است متوجّه احساس ناخوشایند خودتان باشید یا صدای افکار منفی همراه آن را بشنوید، به هر حال با مشکلاتی دست‌وپنجه نرم می‌کنید که زندگی را برای شما دشوارتر می‌کنند. ما فکر می‌کنیم که ارادۀ آزاد، مسئولیّت و کنترل زندگی خودمان را داریم، با وجود این، اغلب از خواسته‌ها و آرزوهای خودمان پیروی نمی‌کنیم. انگار با خودمان اختلاف یا حتّی جنگ داریم. بخشی از ما دوست دارد به سمتی برود و بخش دیگر در برابر او مقاومت می‌کند و میلی به حرکت ندارد. اصل قضیّه اساساً در گفت‌وگوهایی است که با خودمان داریم و این که چگونه این جملات ما را به مسیرهای نادرست هدایت می‌کنند. بیشتر اوقات، هنگامی متوجّه این موضوع می‌شویم که دیگر آسیب دیده‌ایم. بعضی اوقات ما خودمان نقش راوی غیرقابل اطمینان را برای خودمان بازی می‌کنیم.

این موضوع ممکن است در زندگی روزمرّه به صورت پرتوقّعی، خود را نشان بدهد، کار زیادی از خودتان بکشید و در نتیجه، دائم خشمگین و ترشرو باشید. ممکن است از مقابله کردن دوری کنید و به جای ابراز قاطعانۀ خودتان، زیاد کار کنید و فشار زیادی را تحمّل کنید. ممکن است تمام شب‌ها و کلّ آخر هفته از خودتان غافل شوید و صبح اوّلین روز هفتۀ جدید احساس بدی داشته باشید. ممکن است باور داشته باشید که انسان ناتوانی هستید و تاکنون موفّق شده‌اید که روی این نقطه ضعف خودتان سرپوش بگذارید. ممکن است احساس کنید افرادی که در محلّ کار یا محیط‌های دیگر، مدیرتان هستند با شما ناعادلانه رفتار می‌کنند، در نتیجه، شما هم خشم خودتان را بر سر آن‌ها خالی کنید و به دردسر بیفتید. شاید احساس کنید که تلاش کردن هیچ فایده‌ای ندارد، در نتیجه، بدون هیچ انگیزه‌ای فقط زندگی را بگذرانید. ممکن است دربارۀ خواسته‌ها و اهداف خودتان کاملاً گیج باشید و همیشه احساس پوچی کنید. ممکن است احساس کنید که دیگران شما را دوست ندارند و به همین‌خاطر از آن‌ها دوری کنید. ممکن است احساس کنید که باید بیشتر از بقیّه کار کنید در غیر این صورت دیگران شما را نخواهند پذیرفت.

اگر شما نیز چنین تجاربی دارید، در این کتاب می‌بینید که چگونه به خاطر گفت‌وگوی دردناک و دشوار درونی خود مانعی بر سر راه خودتان تبدیل شده‌اید. همچنین در این کتاب به شما نشان داده می‌شود که اگر گفت‌وگو با خودتان را تنظیم کنید و به صورت درست انجام دهید، موفّق خواهید شد تا تغییرات مثبتی را با دردسر کمتر ایجاد کنید. خواهید آموخت که چگونه پاسخ این صداها را بدهید …

اساس این کتاب، طرح‌واره درمانی است و کلّ موضوع در این‌باره است که طوری زندگی کنیم که با کودک درون خود و دیگر بخش‌های درونی‌مان در ارتباط باشیم تا احساس امنیّت کنیم. برای دستیابی به این موضوع، به طور همزمان در چهار بُعد تجربۀ انسانی (جسم، فکر، هیجان و رفتار) از طریق ارایه مثال‌های روشن و دقیق و تکنیک‌های مؤثری مانند گفت‌وگوی درونی بین ذهنیت‌ها، تصویرسازی ذهنی، کار با صندلی، ذهن‌آگاهی و روزانه‌نویسی که در این کتاب آمده است کار خواهیم کرد.

این کتاب نه تنها برای کسانی که می‌خواهند زندگی‌شان را تغییر دهند، مناسب است، بلکه به تمام درمانگران و متخصّصان حوزۀ سلامت روان که قصد دارند از شیوه‌های درمانی عمیق‌تر استفاده کنند توصیه می‌شود.